Naar de inhoud

Robot of maatwerk

Robot of knie op maat?

Steeds meer ziekenhuizen adverteren met robotchirurgie, ook wel een robotgeassisteerde knieoperatie genoemd. Wat doet die robot precies en waar zit het verschil met een knie op maat?

Medisch gecontroleerd door Dr. Bas Pijnenburg, orthopedisch chirurg, op .

Wat de operatierobot doet

De robot staat in de operatiekamer en is een assistent van de chirurg. Hij opereert niet zelf: hij helpt de chirurg om het implantaat zo nauwkeurig mogelijk op de geplande plek te zetten. Dat is een reële techniek met echte waarde en de chirurg blijft van begin tot eind aan het roer.

Wat de robot niet verandert, is het implantaat zelf. Dat komt uit een reeks vaste maten en de robot plaatst de maat die het dichtst bij uw knie ligt. Nauwkeurig geplaatst, maar nog steeds een gemiddelde vorm.

Bij een knie op maat staat de robot ergens anders

Bij een geïndividualiseerde knieprothese, in Nederland de ORIGIN van Symbios, staat de robot niet in de operatiekamer maar in de fabriek. Daar wordt niet de plaatsing op maat gemaakt, maar het implantaat zelf: op basis van een CT-scan van uw knie, nog voordat de operatie begint.

Bij dat implantaat horen zaagmallen die op uw eigen bot passen en maar op één manier kunnen worden geplaatst: op uw knie, in uw stand. Hoe dat hele proces werkt, leest u bij de knie op maat.

Twee patiëntspecifieke zaagmallen van de ORIGIN, gemaakt voor één linkerknie
Deze zaagmallen zijn gemaakt voor één specifieke knie en passen alleen daarop. Het maatwerk gebeurt in de fabriek, niet in de operatiekamer.

Wat het onderzoek zegt

In 2026 verscheen in The Lancet de grootste en strengste studie naar de operatierobot tot nu toe: 339 patiënten kregen door loting een knieprothese met of zonder robot, zonder te weten in welke groep ze zaten. Na een jaar was er geen verschil dat de patiënt merkte en de veiligheid was gelijk. De robotoperatie was wel duurder.

In datzelfde jaar verscheen een studie die de knie op maat rechtstreeks vergeleek met een robotgeplaatste standaardprothese, bij 21 mensen in elke groep. De groep met de knie op maat scoorde na een jaar op alle vragenlijsten beter, met het grootste verschil bij klachten rond de knieschijf: 79,5 tegen 59,7 punten.

Beide studies, met hun beperkingen en alle andere bronnen, staan op de onderzoekspagina.

De vraag voor uw orthopeed

Krijgt u een knieoperatie aangeboden met een robot, vraag dan niet alleen hoe het implantaat geplaatst wordt, maar ook welk implantaat u krijgt: een vaste maat, of een knie die voor u is gemaakt. Dat is de keuze waar het onderzoek hierboven over gaat en u mag hem zelf meewegen.

Hoe verder

Lees hoe de knie op maat wordt ontworpen en gemaakt, of bekijk waar u ervoor terecht kunt.